PARTE2<\/strong><\/p>\n Kumalat ang pulang pulbos sa puting sahig ng kusina na parang sugat na biglang bumuka.<\/p>\n Walang gumalaw.<\/p>\n Kahit ang mga isdang nasa banyera, para bang sandaling natahimik sa gitna ng tubig.<\/p>\n Si Amara ang unang yumuko para damputin ang nabasag na anting-anting, pero mas mabilis ang tungkod ni Don Arturo. Tinapik niya ang sahig sa harap nito.<\/p>\n \u201cWalang hahawak.\u201d<\/p>\n Namuti ang labi ni Amara.<\/p>\n \u201cLolo, hindi ko alam kung bakit may ganyan sa loob. Matagal ko na pong suot \u2019yan. Bigay po \u2019yan ni Lola noong bata ako.\u201d<\/p>\n \u201cMatagal?\u201d tanong ni Don Arturo. \u201cO sadyang sinuot mo lang ngayong araw?\u201d<\/p>\n Nagulat si Amara. \u201cLolo\u2026\u201d<\/p>\n Tumayo si Nanay sa pagitan namin.<\/p>\n \u201cPapa, bata pa si Amara. Huwag n\u2019yo agad pagbintangan.\u201d<\/p>\n Bumaling sa kanya ang matanda.<\/p>\n \u201cBata? Labingwalong taon na siya, Rosario. Sa edad na iyan, si Lia naghahawak na ng kutsilyo sa palengke para kumita ng pang-baon. Si Amara, hindi marunong humawak ng isda nang hindi umiiyak.\u201d<\/p>\n Suminghap si Tatay.<\/p>\n \u201cHindi naman kailangang gawing tindera ang lahat para masabing may silbi.\u201d<\/p>\n Doon ako napatingin sa kanya.<\/p>\n Sa buong buhay ko, kapag sinabi ng ibang tao na tindera ako, hindi ako nasasaktan.<\/p>\n Pero nang marinig ko iyon mula sa kanya, may kung anong malamig na bagay na dumausdos sa dibdib ko.<\/p>\n Siya ang nagdala sa akin sa palengke.<\/p>\n Siya ang nagturo sa akin magbilang ng sukli, kumilatis ng isda, magbuhat ng yelo, at huwag matakot sa dugo.<\/p>\n Pero sa bahay na ito, ginamit niya ang lahat ng iyon para ipahiya ako.<\/p>\n Tumingin si Don Arturo sa akin.<\/p>\n \u201cBakit mo nasabing kemikal?\u201d<\/p>\n Lumapit ako sa lababo at hinugasan ang daliri ko. Pagkatapos, tinuro ko ang gilid ng hasang ng isda.<\/p>\n \u201cHindi po pantay ang kulay. Kapag sakit sa hasang, kadalasan may pamumula, pamamaga, minsan may puting parang uhog. Pero ito, pulbos. Dumikit sa basang bahagi. May amoy din po na parang ginamit ng ilang tindera para takpan ang lansa ng lumang isda.\u201d<\/p>\n Tumigil ako sandali.<\/p>\n \u201cGinagamit \u2019yan minsan sa palengke ng mga mandaraya. Pangkulay at pantakip-amoy. Hindi dapat napupunta sa pagkain.\u201d<\/p>\n Mabilis na lumingon si Don Arturo sa butler.<\/p>\n \u201cKunwari hindi ako umakyat. Tawagin ang head chef, purchasing manager, at security. I-lock ang delivery area.\u201d<\/p>\n \u201cOpo, Don Arturo.\u201d<\/p>\n Nataranta si Nanay.<\/p>\n \u201cPapa, ibig n\u2019yo bang sabihin\u2026 may nananabotahe sa kusina?\u201d<\/p>\n \u201cHindi lang kusina,\u201d malamig niyang sabi. \u201cKung hindi nakita ni Lia, bukas nasa mesa na ng bagong branch opening ang mga isdang ito. Isang customer lang ang malason, tapos ang pangalan ng Velasco mawawasak.\u201d<\/p>\n Napasandal si Amara sa counter.<\/p>\n \u201cAte, hindi ko alam. Promise. Hindi ko talaga alam.\u201d<\/p>\n Tumingin ako sa kanya.<\/p>\n Walang sigaw. Walang luha mula sa akin.<\/p>\n \u201cHindi pa kita inaakusahan.\u201d<\/p>\n Pero ang hindi ko sinabi: hindi rin kita pinaniniwalaan.<\/p>\n Dahil ang pulbos sa charm niya at ang pulbos sa isda ay pareho ang amoy.<\/p>\n Makalipas ang ilang minuto, dumating ang head chef, si Chef Dado, isang lalaking malaki ang katawan at pawis na pawis kahit malamig ang kusina.<\/p>\n Kasunod niya ang purchasing manager, si Mr. Valdez, payat, naka-salamin, at nanginginig ang kamay.<\/p>\n \u201cSir,\u201d nauutal na sabi ni Chef Dado, \u201cinspection lang po ba ito?\u201d<\/p>\n Hindi sumagot si Don Arturo.<\/p>\n Kinuha niya ang isang piraso ng puting papel, pinahid sa hasang ng isda, saka inilagay sa harap nila.<\/p>\n \u201cSino ang tumanggap ng shipment?\u201d<\/p>\n Si Mr. Valdez ang sumagot.<\/p>\n \u201cRegular supplier po natin, sir. R.S. Santos Trading.\u201d<\/p>\n Natigilan ako.<\/p>\n Santos.<\/p>\n Apelyido ni Tatay.<\/p>\n Lumingon ang lahat sa kanya.<\/p>\n Pero bago pa siya makapagsalita, tumawa siya nang pilit.<\/p>\n \u201cMaraming Santos sa Pilipinas. Hindi ibig sabihin kamag-anak ko na agad.\u201d<\/p>\n Hindi gumalaw ang mukha ni Don Arturo.<\/p>\n \u201cHindi ko tinanong kung kamag-anak mo.\u201d<\/p>\n Tumahimik si Tatay.<\/p>\n May pumasok na security officer at may dalang tablet.<\/p>\n \u201cSir, may CCTV footage po sa delivery bay kaninang tanghali.\u201d<\/p>\n Ipinakita niya ang video.<\/p>\n Sa screen, may lalaking nagbubuhat ng kahon ng isda. Nakasuot siya ng cap, nakayuko, pero nang lumingon siya saglit, para akong tinapakan sa dibdib.<\/p>\n Kilala ko ang lalaking iyon.<\/p>\n Si Tiyo Berto.<\/p>\n Pinsan ni Tatay.<\/p>\n Madalas siyang tumambay sa puwesto namin. Siya rin ang laging nagrereklamo na hindi raw patas ang buhay dahil yumaman ang pamilya ni Nanay habang sila\u2019y naiwan sa pantalan.<\/p>\n Mabilis na lumingon si Nanay kay Tatay.<\/p>\n \u201cRamon?\u201d<\/p>\n Umiling si Tatay.<\/p>\n \u201cHindi ko alam \u2019yan.\u201d<\/p>\n Pero ang boses niya, sa unang pagkakataon, hindi matigas.<\/p>\n Pinanood namin ang video.<\/p>\n Kitang-kita kung paano binuksan ni Tiyo Berto ang ilang kahon bago ipasok sa cold storage. May maliit siyang plastic packet. Mabilis niyang winisik ang laman sa ilang isda.<\/p>\n Pagkatapos, may lumapit na babae sa kanya.<\/p>\n Hindi klaro ang mukha dahil nakatalikod, pero kulay-rosas ang damit.<\/p>\n Humigpit ang paghawak ni Amara sa gilid ng counter.<\/p>\n \u201cHindi ako \u2019yan,\u201d sabi niya agad. \u201cMaraming tao ang naka-pink.\u201d<\/p>\n Hindi nagsalita si Don Arturo.<\/p>\n \u201cZoom.\u201d<\/p>\n <\/p>\n Pinalaki ng security ang video.<\/p>\n Sa pulso ng babae, may goldfish charm.<\/p>\n Bumagsak sa upuan si Nanay.<\/p>\n \u201cAmara\u2026\u201d<\/p>\n \u201cHindi!\u201d umiiyak na sigaw ni Amara. \u201cHindi ko alam na lalagyan niya ng lason ang isda. Sinabi niya lang\u2026 sinabi niya lang na panakot lang!\u201d<\/p>\n \u201cPanakot?\u201d tanong ko.<\/p>\n Bumaling siya sa akin, puno ng luha ang mata.<\/p>\n \u201cKasalanan mo rin naman! Bigla ka na lang dumating! Simula bata ako, sinasabi nila na may kakambal akong nasa labas. Pero ako ang nandito. Ako ang minahal ni Mama. Ako ang apo ni Lolo. Tapos isang araw, babalik ka, at lahat ng tingin mapupunta sa\u2019yo?\u201d<\/p>\n Napakapit si Nanay sa dibdib niya.<\/p>\n \u201cAmara, anak\u2026\u201d<\/p>\n \u201cHindi!\u201d sigaw ni Amara. \u201cAnak mo rin ako, Mama! Pero kanina pa, simula dumating siya, lahat na lang Lia. Lia ang kawawa. Lia ang matalino. Lia ang tunay na marunong. Ako? Ako na halos mamatay sa sakit noong bata ako, ako pa ang walang silbi?\u201d<\/p>\n Napatingin ako sa kanya.<\/p>\n Doon ko unang nakita ang hindi ko nakita kanina.<\/p>\n Hindi lang arte ang luha niya.<\/p>\n May takot doon.<\/p>\n Takot na mapalitan.<\/p>\n Takot na mawala ang trono na buong buhay niyang inakalang kanya.<\/p>\n Pero kahit naintindihan ko iyon, hindi ibig sabihin tama ang ginawa niya.<\/p>\n \u201cAlam mo ba kung ilang tao ang puwedeng magkasakit kapag naihain \u2019yan?\u201d mahina kong tanong.<\/p>\n Hindi siya sumagot.<\/p>\n Si Don Arturo ang nagsalita.<\/p>\n \u201cSabihin mo lahat.\u201d<\/p>\n Nanginginig si Amara.<\/p>\n \u201cSi Tito Berto ang lumapit sa akin. Sabi niya, kilala niya si Lia. Sabi niya, pagbalik ni Ate, magkakagulo raw ang pamilya. Sabi niya, kung mapapahiya lang siya sa unang araw, baka ipadala na lang siya ni Lolo sa ibang lugar. Hindi raw kailangang masaktan ang tao. Konting pulbos lang daw para bumaho at magmukhang palpak ang shipment.\u201d<\/p>\n Tumingin siya sa akin.<\/p>\n \u201cGusto ko lang\u2026 gusto ko lang bumalik sa dati.\u201d<\/p>\n Tumawa si Don Arturo, pero walang saya.<\/p>\n \u201cBumalik sa dati? Ang dati ay isang pamilyang naghiwalay ng kambal dahil sa pride. Ang dati ay isang ama na ginawang eksperimento ang anak. Ang dati ay isang ina na pumayag dahil mahina siyang lumaban. Walang babalikan sa dating iyon.\u201d<\/p>\n Tumama ang bawat salita sa amin.<\/p>\n Lalo na kay Tatay.<\/p>\n Nakita kong namula ang mukha niya.<\/p>\n \u201cPa, hindi eksperimento ang ginawa ko. Pinalaki ko siya nang tama. Tingnan n\u2019yo siya ngayon. Kung kay Rosario siya lumaki, baka kasing lambot niya si Amara.\u201d<\/p>\n Sa unang pagkakataon, nagsalita ako nang hindi nanginginig.<\/p>\n \u201cTama po ba, Tay?\u201d<\/p>\n Napatingin siya sa akin.<\/p>\n \u201cAng alin?\u201d<\/p>\n \u201cNa pinalaki n\u2019yo ako para maging matatag? O pinalaki n\u2019yo ako para may maipakita kayo kay Mama?\u201d<\/p>\n Walang sumagot.<\/p>\n Huminga ako nang malalim.<\/p>\n \u201cLabingwalong taon akong naniwalang namatay si Mama dahil sa akin. Tuwing Undas, naglalagay ako ng pagkain sa harap ng litrato niya. Kapag nahihirapan ako, hindi ako nagrereklamo kasi iniisip ko, kung buhay ang kapalit ng buhay ko, dapat sulit ako.\u201d<\/p>\n Napaluha si Nanay.<\/p>\n \u201cLia\u2026\u201d<\/p>\n \u201cPero buhay pala siya. At alam n\u2019yo iyon, Tay.\u201d<\/p>\n Tumingin ako kay Tatay.<\/p>\n \u201cHindi n\u2019yo lang ako pinalaki sa hirap. Pinalaki n\u2019yo rin ako sa kasinungalingan.\u201d<\/p>\n Parang may bumara sa lalamunan niya.<\/p>\n \u201cGinawa ko iyon para hindi ka maghanap.\u201d<\/p>\n \u201cEksakto po,\u201d sabi ko. \u201cPara hindi ako maghanap. Para hindi ko malaman na may ibang buhay pala akong puwedeng makuha. Para habang pinupuri n\u2019yo ang tibay ko, hindi ko itanong kung bakit kailangan kong maging ganoon katibay.\u201d<\/p>\n Tahimik ang kusina.<\/p>\n Maging si Amara, nakayuko na.<\/p>\n Lumapit si Nanay sa akin, pero hindi niya ako hinawakan. Parang natatakot siyang muli akong umatras.<\/p>\n \u201cAnak, kasalanan ko rin. Hinayaan ko siya. Akala ko noon, kapag lumaban ako, tuluyan niyang ilalayo ka. Tapos lumipas ang taon. Habang lumalaki si Amara, habang mas nagiging mahirap hanapin ang tamang oras, mas naging duwag ako.\u201d<\/p>\n Lumuluha siya, pero hindi ako agad lumambot.<\/p>\n May mga luhang hindi sapat pambayad sa labingwalong taon.<\/p>\n \u201cHindi ko alam kung kaya kitang tawaging Mama ngayon,\u201d sabi ko.<\/p>\n Tumango siya, umiiyak.<\/p>\n \u201cKarapatan mo iyon.\u201d<\/p>\n Biglang bumukas ang pinto. Pinasok ng security si Tiyo Berto, hawak sa magkabilang braso. Nagwawala siya.<\/p>\n \u201cPakawalan n\u2019yo ako! Wala akong ginawang masama!\u201d<\/p>\n Nang makita niya si Tatay, sumigaw siya.<\/p>\n \u201cRamon! Sabihin mo sa kanila!\u201d<\/p>\n Lumingon ang lahat kay Tatay.<\/p>\n Natigilan siya.<\/p>\n \u201cAnong sasabihin ko?\u201d<\/p>\n \u201cNa ikaw ang nagsabing huwag hayaang magmukhang kawawa si Lia rito!\u201d sigaw ni Tiyo Berto. \u201cIkaw ang nagsabing kailangang makita ng matanda na hindi bagay sa mansyon ang batang palengke!\u201d<\/p>\n Para akong binuhusan ng yelong galing sa styrofoam box.<\/p>\n Si Nanay napaatras.<\/p>\n Si Don Arturo, naningkit ang mata.<\/p>\n \u201cTotoo ba iyon, Ramon?\u201d<\/p>\n Namumutla na si Tatay.<\/p>\n \u201cHindi ko sinabi na lasunin niya ang isda.\u201d<\/p>\n \u201cPero alam mong may gagawin siya?\u201d tanong ko.<\/p>\n Hindi siya makatingin sa akin.<\/p>\n Sapat na iyon.<\/p>\n Sapat na ang katahimikan niya.<\/p>\n Pakiramdam ko, bumalik ako sa palengke. Sa bawat gabing pagod na pagod ako pero pinipilit kong ngumiti dahil sabi niya, mahirap lang kami pero marangal.<\/p>\n Marangal.<\/p>\n Pero sa likod pala ng lahat, mas mahal niya ang panalo niya kaysa sa anak niya.<\/p>\n \u201cBakit?\u201d tanong ko.<\/p>\n Mahina ang boses ko, pero rinig ng lahat.<\/p>\n \u201cBakit kailangan n\u2019yo akong ipahiya?\u201d<\/p>\n \u201cDahil kukunin ka nila,\u201d biglang sagot ni Tatay. Nanginginig na rin ang boses niya. \u201cPag nakita mo ang bahay na ito, ang pera nila, ang buhay nila, iiwan mo ako. Tapos ano? Lahat ng tiniis ko, walang saysay?\u201d<\/p>\n Doon ko naintindihan.<\/p>\n Hindi siya natatakot na masaktan ako.<\/p>\n Natatakot siyang hindi na siya kailanganin.<\/p>\n \u201cTay,\u201d sabi ko, halos pabulong. \u201cKung sinabi n\u2019yo lang ang totoo, hindi ko kayo iiwan.\u201d<\/p>\n Tumingin siya sa akin.<\/p>\n \u201cPero pinili n\u2019yo akong itali sa kasinungalingan.\u201d<\/p>\n Hindi na siya nakapagsalita.<\/p>\n Nag-utos si Don Arturo na ipasa sa pulis ang CCTV, ang samples, at ang pahayag ng staff. Si Tiyo Berto ay dinala palabas, nagmumura pa rin. Si Tatay, hindi hinawakan ng security, pero parang mas mabigat pa iyon.<\/p>\n Dahil walang posas ang mas masakit kaysa sa sariling anak na umatras palayo sa\u2019yo.<\/p>\n <\/p>\n Si Amara naman, nakaluhod sa sahig.<\/p>\n \u201cAte\u2026 sorry.\u201d<\/p>\n Tumingin ako sa kanya.<\/p>\n \u201cHindi ko pa alam kung mapapatawad kita.\u201d<\/p>\n Umiyak siya nang mas malakas.<\/p>\n \u201cPero hindi ibig sabihin gusto kitang mawala,\u201d dagdag ko.<\/p>\n Napatingin siya sa akin.<\/p>\n \u201cKung tunay kang natatakot na mapalitan, kailangan mong malaman na hindi kita kaaway. Pero hindi mo rin ako puwedeng tapakan para manatili ka sa puwesto mo.\u201d<\/p>\n Unti-unti siyang tumango.<\/p>\n Dumating ang doktor ni Don Arturo at kinuha ang samples. Kinansela ang shipment sa branch opening. Tinawagan ang lahat ng restaurant para sa emergency inspection.<\/p>\n Ako ang tinanong ni Don Arturo kung paano mabilis na malalaman kung may kontaminasyon ang mga susunod na kahon.<\/p>\n Ibinigay ko ang paraan na ginagamit namin sa palengke: amoy, kulay ng hasang, lambot ng tiyan, tubig sa mata, at kakaibang residue sa ilalim ng kaliskis.<\/p>\n Tahimik siyang nakinig.<\/p>\n Pagkatapos, sinabi niya sa harap ng lahat, \u201cSimula bukas, si Lia ang sasama sa quality control team. Hindi bilang trabahador. Bilang apo ko.\u201d<\/p>\n Napatingin ako sa kanya.<\/p>\n \u201cLolo, hindi pa po ako marunong sa negosyo.\u201d<\/p>\n \u201cPero marunong kang tumingin sa totoo,\u201d sabi niya. \u201cIyon ang unang kailangang matutuhan ng kahit sinong negosyante.\u201d<\/p>\n Gusto sanang tumutol ni Tatay, pero wala na siyang boses.<\/p>\n Makalipas ang ilang araw, hindi ako agad lumipat sa mansyon.<\/p>\n Bumalik ako sa Navotas.<\/p>\n Hindi para magtago.<\/p>\n Kundi para ayusin ang dapat ayusin.<\/p>\n Binayaran ni Nanay ang tuition ko nang hindi ako pinipilit tanggapin siya agad. Binuksan niya rin ang isang account sa pangalan ko, pero sinabi kong hindi ko gagalawin iyon hangga\u2019t hindi ko nauunawaan kung paano ito pinaghirapan.<\/p>\n Si Don Arturo naman, nagpadala ng auditor sa seafood supply chain ng kumpanya. Lumabas na matagal nang may maliit na grupo ng supplier at insider na nagpapalit ng kalidad ng isda para kumita. Ang pagkakamali lang nila, ginamit nila ang galit ni Amara at insecurity ni Tatay bilang pinto.<\/p>\n Si Amara, ilang linggong hindi lumabas ng kwarto.<\/p>\n Akala ko mananatili siyang galit.<\/p>\n Pero isang umaga, nakita ko siya sa palengke.<\/p>\n Naka-simpleng jeans, puting T-shirt, at rubber boots na halatang bago.<\/p>\n Dala niya ang lumang goldfish charm, wala nang pulbos, wala nang laman.<\/p>\n \u201cTuruan mo akong kumilatis,\u201d sabi niya.<\/p>\n Hindi ako agad sumagot.<\/p>\n \u201cBakit?\u201d<\/p>\n Napayuko siya.<\/p>\n \u201cKasi buong buhay ko, tinuruan nila akong maging mahalaga dahil ako ang mahina. Pero ayoko nang maging mahina lang.\u201d<\/p>\n Tinignan ko siya nang matagal.<\/p>\n Pagkatapos, inabot ko sa kanya ang isang bangus.<\/p>\n \u201cUna, huwag kang matakot sa amoy.\u201d<\/p>\n Napangiwi siya.<\/p>\n \u201cAng baho.\u201d<\/p>\n \u201cBuhay \u2019yan,\u201d sabi ko. \u201cMas mabaho ang kasinungalingan.\u201d<\/p>\n Napatawa siya habang umiiyak.<\/p>\n Hindi kami biglang naging malapit.<\/p>\n Hindi ganoon kadali ang sugat ng labingwalong taon.<\/p>\n May mga araw na naiinggit pa rin siya sa lakas ko.<\/p>\n May mga araw na naiinggit ako sa alaala niya kasama si Nanay.<\/p>\n Pero unti-unti, natutuhan naming hindi kailangang magnakaw ng puwesto sa isa\u2019t isa.<\/p>\n Hindi kalahati ang pagiging anak.<\/p>\n Hindi hati ang pagmamahal kapag totoo ito.<\/p>\n Si Tatay naman, matagal bago ako muling nakausap nang maayos.<\/p>\n Isang gabi, dumating siya sa puwesto habang nagsasara ako.<\/p>\n Payat siya, pagod, at sa unang pagkakataon, hindi siya nagmukhang matigas.<\/p>\n \u201cLia,\u201d sabi niya. \u201cSorry.\u201d<\/p>\n Dalawang salita lang.<\/p>\n Pero alam kong para sa kanya, iyon ang pinakamahirap buhatin.<\/p>\n Hindi ko siya niyakap.<\/p>\n Hindi pa.<\/p>\n Pero binigyan ko siya ng isang supot ng isda.<\/p>\n \u201cMay sabaw pa po tayo sa bahay.\u201d<\/p>\n Napatingin siya sa akin, namumula ang mata.<\/p>\n \u201cUuwi ka?\u201d<\/p>\n \u201cHindi gaya ng dati,\u201d sabi ko. \u201cPero hindi rin po ako mawawala.\u201d<\/p>\n Doon siya umiyak.<\/p>\n Tahimik, walang yabang, walang paliwanag.<\/p>\n Nang gabi ring iyon, sa maliit naming bahay sa tabi ng palengke, nagluto kami ng maanghang na sabaw ng baka at isda. Kasama si Nanay. Kasama si Amara. Kasama si Don Arturo na nagreklamo pa na kulang sa sili pero nakaubos ng dalawang mangkok.<\/p>\n Walang perpektong pamilya sa mesa.<\/p>\n May kasinungalingan. May inggit. May kasalanan. May sugat.<\/p>\n Pero sa unang pagkakataon, walang nagpapanggap.<\/p>\n Pagpasok ko sa unibersidad, dala ko pa rin ang luma kong canvas bag.<\/p>\n May nagtanong sa akin minsan kung bakit hindi ko palitan.<\/p>\n Ngumiti ako.<\/p>\n Dahil ang bag na iyon ang paalala na hindi nakakababa ang pinanggalingan.<\/p>\n Ang nakakababa ay ang paggamit ng hirap ng iba para patunayan ang sarili.<\/p>\n Ngayon, tuwing bumibisita ako sa mga restaurant ng Velasco, hindi ako pumapasok bilang kawawang batang galing palengke.<\/p>\n Pumapasok ako bilang Lia Velasco Santos.<\/p>\n Anak ng dagat.<\/p>\n Apo ng negosyante.<\/p>\n Kapatid ng babaeng minsang natakot mapalitan.<\/p>\n At higit sa lahat, isang taong natutong hindi kailangang pumili sa pagitan ng lambot at tibay.<\/p>\n Dahil puwedeng maging mabait nang hindi mahina.<\/p>\n Puwedeng maging matatag nang hindi malupit.<\/p>\n At puwedeng bumangon mula sa kasinungalingan nang hindi kinakailangang maging katulad ng mga taong nanakit sa atin.<\/p>\n Mensahe:<\/strong> Iniwan nila ako sa amoy-lansa ng pantalan para patunayan kung alin ang mas magaling palakihin: ang batang minamahal sa yaman, o ang batang pinatigas ng gutom. At sa ika-labingwalong kaarawan… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=378"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":382,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions\/382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thetruenews.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/av.weeknews247.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/cats-26-1014x1024.jpg\")
<\/p>\n
\nMinsan, hindi natin hawak kung saan tayo nagsimula. Pero hawak natin kung anong klaseng tao ang pipiliin nating maging pagkatapos nating malaman ang katotohanan. Huwag hayaang gawing kahihiyan ng iba ang pinanggalingan mo. Ang sugat, kapag hinarap nang may tapang, puwedeng maging ugat ng pinakamalaking lakas.<\/p>\n