Nang gabing iyon, hindi na ako nagwalis pa hanggang matapos ang shift ko. Humingi ako ng sandaling pahinga sa aking supervisor na agad naman akong pinagbigyan nang makitang kasama ko ang aking anak. Isinakay ako ni Clara sa kanyang marangyang itim na SUV\u2014isang bagay na ni sa panaginip ay hindi ko inakalang masasakyan ko.<\/p>\n
Habang binabagtas namin ang mga kalsada patungo sa aming munting tahanan, hindi ako makapaniwala sa mga nalaman ko tungkol kay Clara. Hindi lang pala siya simpleng empleyado; siya na ngayon ang Assistant Vice President ng isang malaking financial firm sa Bonifacio Global City. Nagbunga ang kanyang pagod, sakripisyo, at puyat nang mga taong iyon. Ngunit sa kabila ng kanyang tagumpay, nanatili sa kanyang puso ang alaala ng aming kahirapan.<\/p>\n
“Tay, pasensya na kung natagalan akong magpakita,” sabi ni Clara habang nagmamaneho, paminsan-minsan ay sumusulyap sa akin na may pag-aalala. “Gusto ko munang patunayan sa inyo na kaya ko. Na hindi na kayo mahihirapan kapag nagbalik ako.”<\/p>\n
“Anak, walang dapat ipaghingi ng tawad,” sagot ko habang nakahawak sa kanyang nanginginig na kamay. “Ang mahalaga, nagbalik ka. Pero si Nanay mo… kailangan mong maging handa. Matagal ka na niyang hinahanap. Araw-araw kang binabanggit sa kanyang panaginip.”<\/p>\n
Pagdating namin sa aming sira-sirang barong-barong sa isang eskinita, sinalubong kami ng malamig na hangin at ng amoy ng liniment na madalas naming ipahid sa katawan ni Aling Rosa. Nakaupo siya sa lumang papag, hirap na huminga habang hawak ang kanyang rosaryo.<\/p>\n
“Tomas, bakit ngayon ka lang…” mahinang sambit ni Aling Rosa nang bumukas ang pinto. Ngunit natigilan siya nang makita ang taong pumasok sa likod ko.<\/p>\n
Si Clara.<\/p>\n
Nanlaki ang mga mata ni Aling Rosa. Binitiwan niya ang kanyang hawak na rosaryo. Ang kanyang nanginginig na mga kamay ay dinala niya sa kanyang bibig habang pinipigilan ang isang malakas na hikbi.<\/p>\n
“C-Clara… anak ko ba ‘to?” boses-matanda at basang-basa ng luha na tawag niya.<\/p>\n
“Nanay!” sigaw ni Clara sabay takbo patungo sa papag at lumuhod sa harap ng kanyang ina. Niyakap niya ito nang mahigpit na mahigpit, wari bang kung bibitawan niya ito ay mawawala ulit ito sa kanyang paningin. “Nanay, patawad po. Patawad kung iniwan ko kayo noon. Gusto ko lang pong tulungan kayo… gusto ko pong iahon kayo sa hirap.”<\/p>\n
“Wala kang kasalanan, anak. Ang mahalaga, nandito ka na,” iyak ni Aling Rosa habang hinahaplos ang buhok ni Clara.<\/p>\n
Sa mga sumusunod na sandali, ibinuka namin ang mga mamahaling bento box na dinala ni Clara. Doon, sa ibabaw ng aming maliit at sirang mesa, pinagsaluhan namin ang pinakamasarap na hapunan sa tanong-buhay namin. Hindi dahil sa mamahaling karne o imported na sangkap nito, kundi dahil sa wakas, buo na ulit ang aming pamilya. Nakita ko ang ngiti sa labi ng aking may sakit na asawa\u2014isang ngitinyang matagal ko nang hindi nasisilayan. Ang mga pagkaing inakala kong basura ay naging simbolo ng paghilom, pagpatawad, at wagas na pagmamahal ng isang anak.<\/p>\n